Przedruki

 

Szukaj

Przedruki


Piotr Bylica

Zaburzenia dysocjacyjne czy opętanie przez Szatana? Historyczno-metodologiczna analiza stosunku psychiatrii do problemu opętań (2009)

download-ikona

Przedruk z: Józef Zon (red.), Pogranicza nauki. Protonauka - paranauka - pseudonauka, Wydawnictwo KUL, Lublin 2009, s. 209-225.

Streszczenie:

Dzisiejsza psychiatria zgodnie z „Międzynarodową statystyczną klasyfikacją chorób i problemów zdrowotnych ICD-10” w klasyfikacji zaburzeń dysocjacyjnych (F.44) wymienia kategorię „trans i opętanie” (F. 44.3). Opętanie jest jednak zjawiskiem badanym z różnych perspektyw. Złożoność i wieloaspektowość problemu z konieczności wymusza w tym miejscu wybiórcze i uproszczone jego przedstawienie. Mając świadomość tego problemu, w artykule zestawiam teologiczne i psychiatryczne rozumienie kategorii opętania. Krótkie omówienie religijnego ujęcia tego zagadnienia uzasadnione jest tym, iż konstytuuje ono sytuację problemową dla procesu wyłaniania się współczesnego podejścia psychiatrycznego.

Od czasu pojawienia się pierwszych tekstów opisujących objawy zaliczane dziś do zaburzeń dysocjacyjnych zmieniały się poglądy na temat ich etiologii, typologii i sposobów leczenia. Na podstawie analizy historycznej wykazuję, że rozwój tych poglądów związany był z kulturowo uwarunkowanymi przekonaniami na temat natury ludzkiej. Widoczny jest związek z takimi dziedzinami jak filozofia czy religia. Dotyczy to także psychiatrii współczesnej.

Różne wyjaśnienia opętania dzielę w artykule dychotomicznie według cech kontradyktorycznych na dwa rodzaje: naturalistyczne, w których wspomniane zaburzenia uznaje się za wyraz choroby oraz nie-naturalistyczne, odwołujące się na przykład do działania złych mocy. Niewątpliwy jest naturalistyczny charakter współczesnych wyjaśnień medycznych. Naturalizm metodologiczny jest bowiem uważany obecnie za konieczny warunek naukowości.

Zgodnie z ostatnimi trendami, pod wpływem badań psychiatrii transkulturowej i antropologii, zaleca się uwzględnianie uwarunkowań kulturowych pacjenta przy leczeniu i opiece. Na tej podstawie niektórzy psychiatrzy dopuszczają możliwość udziału osób duchownych w procesie psychoterapii. Podręczniki psychiatrii zalecają lekarzom znajomość problemów z zakresu religioznawstwa. Czy oznacza to, że perspektywa psychiatryczna pozwala na rozstrzygnięcie problemu natury opętania? Odpowiedź na to pytanie okazuje się być bezpośrednio związana z problemem roli naturalizmu we współczesnej nauce.

Słowa kluczowe: zaburzenia dysocjacyjne, opętanie, supernaturalizm, religia.

Data wstawienia tekstu na stronę: 3 czerwca 2009 r.

Informator

     
  

Jeżeli chcesz otrzymywać informacje o nowościach ZGL "Nauka a Religia", napisz o tym na ten e-mail: darsag@wp.pl

  
     

Odwiedza nas 66 gości oraz 0 użytkowników.